Joris Jansen en YOKUU, dat zeg je in een adem

Loes Van Grinsven

Loes Van Grinsven

Vaak zie je in een of andere Amerikaanse film hoe een groep mensen, keurig in maatpak gestoken en verzameld rond een lange ovale tafel in een hip kantoor, brainstormen tot ze met een geniaal nieuw product voor de dag komen dat dan in de kortste keren tot een enorm succes uitgroeit. Wel, zo ging dat dus bij YOKUU nu net niet. Wie YOKUU zegt, zegt in een adem ook Joris Jansen. Maar wie is die jongeman in wiens brein de allesreiniger vol goede bacteriën langzaam maar zeker vorm kreeg? En hoe ontstond zijn liefde voor microben?

Van konijnenkoten tot het kot in Antwerpen stad

Joris zag 29 jaar geleden het levenslicht in Mortsel. “Via het natuurlijke bevallingskanaal”, zegt hij lachend. Dat verklaart meteen waarom hij van dag één al gebeten was door goede bacteriën. Van jongs af aan was hij geboeid door de kracht en schoonheid van de natuur. Buiten spelen en creatief bezig zijn met het ontwerpen en bouwen van koten voor zijn konijnen, dat was de kleine Joris ten voeten uit.

Na zijn secundaire studies ging Joris op kot in Antwerpen, waar hij zijn studies Industrieel Ingenieur aanvatte. In het derde jaar moest er dan een specialisatie worden gekozen, het werd bijna logischerwijze biochemie. In dat kader deed hij in 2013 een onderzoek naar bacteriën in de lucht, nam daarvoor stalen in huiselijke en landbouw entourages, en werkte zich toen volledig in, in de studie van microben in een binnenomgeving.

In 2015 publiceerde hij zijn thesis over zorginfecties, patiënten die in het ziekenhuis zelf een infectie oplopen. Een fenomeen dat ertoe leidt dat jaarlijks duizenden mensen sterven door de binnenomgeving van net dat gebouw waar ze naartoe komen om te genezen.

Hij vroeg zijn thesispromotor waarom wij eigenlijk niet schoonmaken met bacteriën, die bracht hem daarop in contact met een bedrijf dat dit al probeerde te realiseren. Joris doctoreerde een jaar voor hen maar daarna werd zijn voorstel tot verdere studie afgewezen.

Van het kot naar de kelder

Na zijn studies bleef Joris plakken in Antwerpen. Hij was ondertussen in een job beland die niks meer te maken had met zijn passie, waarin hij dus ook zijn draai niet kon vinden. En daarom besloot hij om de eerder ingeslagen weg te blijven volgen en van microben zijn missie te maken. Tijdens het onderzoek voor zijn thesis had hij immers een heel groot hiaat ontdekt in de huidige hygiënepraktijken, waarin enkel over slechte bacteriën wordt gepraat. Het kwam hem voor dat over het bestaan van goede bacteriën met geen woord wordt gerept, terwijl we er zelf miljarden van meedragen op en in ons lichaam. En dat vond hij vreemd.

Onbekend is onbemind, dus wou Joris het debat opentrekken over het huidige hygiëne model, over het feit dat er zowel goede als slechte bacteriën bestaan, en over de positieve invloed die microben hebben op levende organismen en op hun omgeving, zowel binnen als buiten. Al te vaak wordt “gezond” en “veilig” immers als synoniem gezien voor “vrij van microben en bacteriën”, maar in zijn onderzoeken was Joris op een andere realiteit gebotst. Dus vroeg hij zich af of we goede bacteriën ook zouden kunnen gebruiken om schoon te maken, en welke invloed dat dan zou hebben op het milieu, welke meerwaarde dit kon betekenen.

Maar dan kwam hij in een achtbaan van tegenslagen terecht: experimenten die mislukten, afwijzingen van mensen die er niet in geloofden. Voor elke persoon die hij kon aansteken met zijn verhaal over goede bacteriën, waren er telkens ook minstens twee die hem zegden dat hij een dromer was. Vrienden en familie waarschuwden hem dat hij op tijd moest beseffen dat het moment gekomen was om er mee op te houden. Dat hij toch maar beter gewoon een normale job zou doen.

Want Joris investeerde niet alleen tijd in de goede microben, maar ook geld, geld dat hij niet had. Hij dwong zichzelf tot het uiterste te gaan, en soms zelfs net daar voorbij. Maar zijn intuïtie vertelde hem dat hij met iets bijzonders bezig was, iets waarvoor al die investeringen ook echt de moeite waard waren.

Hij trok zich ook letterlijk terug onder de grond, ging wonen in een kelder van een co-housing project, om te bezinnen. Financiële zorgen, praktische tegenslagen, hij moest het allemaal laten bezinken. Maar die goede bacteriën lieten hem niet los, en na de donkere dagen, werd het langzaamaan ook weer wat lichter.

Licht aan het einde van de kelder

Niet opgeven en er blijven in geloven, het product werd alsmaar concreter in het hoofd van Joris. Hij voelde gewoon dat hij er moest voor gaan. En soms kan je dan niet anders dan tegen de stroom in te zwemmen, moet je je vragen stellen bij “het normaal” en zelfs “het nieuwe normaal”, want wie bepaalt eigenlijk wat dat is?

En toen was het er plots. Mei 2018. Het idee voor de parel. “Ja, ik heb het, dit is iets wat niemand me al heeft voorgedaan”, herinnert Joris zich glunderend dat moment.

Het was het licht aan het einde van de tunnel, of van de kelder in dit geval. YOKUU werd

ineens iets concreets, iets waar je naartoe kan plannen. En nadien zijn er nog verschillende lichtpuntjes gekomen op de lange weg die toch nog af te leggen is. De ondersteuning van Start It @KBC, de erkenning en daarbij behorende subsidie door de Stad Antwerpen als innovatief circulair project, zijn verkiezing door UNIZO als Antwerpse Starter van het jaar 2020, het zijn er maar enkele.

Team

Joris heeft ondertussen ook een klein team rond zich vergaard. Mensen die rotsvast geloven in zijn project en ook zijn visie op lange termijn delen. Hij is zelf vooral bezig met productontwikkeling en beseft dat hij hoe langer hoe minder tijd zal over hebben om zich met alle andere belangrijke bedrijfsactiviteiten bezig te houden. “Als ik het echt groot wil zien, ga ik ook moeten leren delen. Je kan dit ook gewoon niet alleen. Je moet echt een team hebben van mensen die allemaal hun eigen expertise hebben en die als co-founder ook echt geëngageerd zijn en er samen echt iets van willen maken, die ervoor willen vechten”, zei hij vorig jaar in een interview. Hij koestert dan ook de ambitie om van zijn startup een heuse scale-up te maken.

The Human Microbe

Toch wil hij nog altijd ruimte laten voor het speelse. Om zijn boodschap kracht bij te zetten op sociale media, koos Joris voor een alter ego. “Geef toe, Joris Jansen klinkt een beetje als Peter Parker”, lacht hij. Als “The Human Microbe” probeert hij nu al enkele jaren mensen te overtuigen van de kracht van microben. In een wereld in crisis wilde hij hiermee een positieve vibe creëren, een positieve impact teweegbrengen met “zijn” goede bacteriën. “Nu ja, die bacteriën zitten overal, maar ik wilde ze weer brengen waar ze thuishoren, dicht bij de mens, en ze de functie teruggeven die ze in de natuur al millennia lang hebben: schoonmaken!”, zegt hij er zelf over

Voor The Human Microbe dus geen felgekleurde, geurende, chemische schoonmaakproducten die 99,99% van de bacteriën doden, wel een nieuwe manier van schoonmaken met respect voor de natuur en voor onze gezondheid. YOKUU dus!

YOKUU uitproberen? Probeer het hier.

Meer lezen?

Schoonmaken met bacteriën? Ja natuurlijk!
Onze relatie met microben, een haat- liefdeverhouding
Even 50 miljoen bacteriën spuiten om je huis proper te maken